Στο μεγαλύτερο πολιτικό διακύβευμα εξελίσσεται για την κυβέρνηση το θέμα των συντάξεων. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στόχος της κυβέρνησης δεν είναι να ματαιώσει αλλά να ετεροχρονίσει κάποιες από τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι των δανειστών.

Στόχος, ο οποίος σε περίπτωση που επιτευχθεί εκτιμάται ότι θα είναι πολιτικά ωφέλιμος, μεσοπρόθεσμα, δεδομένου ότι σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα των μνημονιακών συμφωνιών, η μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης θα συνεχιστεί έως και το 2040, ενώ από το 2026 και μετά οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών θα αντιπροσωπεύουν σχεδόν όλες τις εισφορές του ασφαλιστικού συστήματος με την συμμετοχή του κράτους να έχει περιοριστεί δραστικά.

Η κυβέρνηση, αναζητά φόρμουλα χρονοκαθυστέρησης ή -κατά περίπτωση- μέτρα ελάφρυνσης, απέναντι στις εξής δεσμεύσεις που έχει αναλάβει:

 Περικοπή της προσωπικής διαφοράς το 2019.

Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, εκτιμούν ότι από τους συνολικά 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους, περικοπή σύνταξης θα υποστεί το 65% (1,2 εκατομμύρια), από 120 έως και 350 ευρώ

Μείωση του ΕΚΑΣ στα 16 ευρώ το 2019 και στην συνέχεια οριστική κατάργηση του.

Αύξηση του ποσοστού των εσόδων επί των οποίων θα υπολογίζεται η ασφαλιστική εισφορά για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς καταργείται η έκπτωση 15% που ισχύει σήμερα.
Μεγάλη εκκρεμότητα, η καταβολή έως το τέλος του έτους των περίπου 163.000 κύριων, επικουρικών συντάξεων και εφάπαξ που παραμένουν σε αναμονή, δημιουργώντας οικονομικό «άνοιγμα» 650 εκατομμυρίων ευρώ για τα ασφαλιστικά ταμεία.

Οι 23 περικοπές

Στα 87 δισ. ευρώ υπολογίζονται οι εισοδηματικές απώλειες για τους συνταξιούχους από την εφαρμογή των μνημονιακών μέτρων.

Σύμφωνα με τo Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, τα μέτρα που θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2019, θα αφαιρέσουν από τις τσέπες των απομάχων της εργασίας 20 δισ. ευρώ.
Οι νέες απώλειες, έρχονται να προστεθούν στα 67 δίσ. ευρώ που έχασαν μέχρι τώρα οι συνταξιούχοι από τις τουλάχιστον 23 μνημονιακές περικοπές, σε συνολική μείωση εισοδημάτων έως 70%.

Πρόκειται για:

1. Το 2010, πριν την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου ψηφίστηκε η περικοπή των δώρων, 13ης και της 14ης κύριας σύνταξης.
2. Το 2011, όλοι οι συνταξιούχοι κάτω των 60 ετών -ανάλογα με τα ποσά των συντάξεων που ελάμβαναν- υπέστησαν μειώσεις από 6% έως 10%. Για συντάξεις άνω των 1.700 ευρώ η μείωση ξεκινούσε από 6%, ενώ για περικοπές μεγαλύτερες των 3.000 ευρώ έφταναν ακόμα και το 10%.
3. Στην συνέχεια, επιβλήθηκε (2011) ειδική εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων από 3% έως 13% (κλιμακωτά) για ποσά συντάξεων από 1.400 ευρώ και άνω. Παράλληλα, ξεκίνησαν και κλιμακωτές περικοπές στις επικουρικές συντάξεις από 3% για ποσά άνω των 300 έως 10% για επικουρικές άνω των 650.
4. Περικοπές στις κύριες συντάξεις των νέων συνταξιούχων το 2011. Οι μικρότεροι των 55 ετών υπέστησαν 40% μείωση για ποσά άνω των 1.000 ευρώ, ενώ οι μικρότεροι των 60 και μεγαλύτεροι των 54 ετών υπέστησαν μείωση 20% για ποσά άνω των 1.200 ευρώ. Ταυτόχρονα, ξεκίνησαν μειώσεις από 15% έως και 30% για ποσά άνω των 150 ευρώ και στις επικουρικές συντάξεις.
5. Αναδρομικά, από τον Ιανουάριο του 2012, επιβλήθηκαν νέες μειώσεις σε όσες είχαν απομείνει «υψηλές», για παράδειγμα μειώσεις έως 12% υπέστησαν όσες ήταν άνω των 1.300 ευρώ. Με τον ίδιο νόμο, μειώθηκαν εκ νέου και οι επικουρικές. Για ποσά άνω των 250 ευρώ η μείωση ήταν 10%, ενώ για ποσά από 251 έως 300 ευρώ η μείωση διαμορφώθηκε στο 15%, και για ποσά άνω των 300 ευρώ η μείωση άγγιξε το 20%.
6. Μείωση, το 2012, στο άθροισμα κύριας και επικουρικής, δηλαδή στο σύνολο της σύνταξης. Για ποσά από 1.000-1.500 ευρώ υπέστησαν μείωση 5%, 1.500-2.000 μείωση κατά 10%, από 2.000-3.000 κατά 15%, και ποσά από 3.000 ευρώ και άνω, μείωση 20%. Ταυτόχρονα, καταργήθηκαν τα επιδόματα δώρων στις κύριες και τα δώρα στις επικουρικές.
7. Οριζόντιες μειώσεις κατά 5,2% σε όλες τις επικουρικές το 2014.
8. Μειώθηκαν οι κατώτατες συντάξεις σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.
9. Μειώθηκαν τα ποσά των πρόωρων συντάξεων κατά 10% για τους συνταξιούχους ιδιωτικού τομέα .
10. Μειώθηκαν σε 250.000 συνταξιούχους έως και 40% οι επικουρικές .
11. Κατάργηση ΕΚΑΣ σε σχεδόν 160.000 χαμηλοσυνταξιούχους.
12. Μειώσεις έως και 45% στα μερίσματα ΜΤΠΥ.
13. Όλοι οι νέοι συνταξιούχοι από 13 Μαΐου και μετά, θα λάβουν συντάξεις μικρότερες κατά 30% -τουλάχιστον- λόγω του νέου τρόπου υπολογισμού (νόμος Κατρούγκαλου).
14. Επιβολή αναδρομικά από τον Οκτώβριο, του «πλαφόν» των 2.000 ευρώ για την ατομική σύνταξη (άθροισμα μίας κύριας και μίας επικουρικής σύνταξης ) και των 3.000 ευρώ ( άθροισμα πολλών κύριων συντάξεων και πολλών επικουρικών συντάξεων).
15. Αυστηρότερα κριτήρια στις συντάξεις χηρείας: Τέθηκε πλέον το όριο ηλικίας στα 55 έτη. Οι χήρες/χήροι άνω των 55 θα παίρνουν δια βίου τη σύνταξη. Εφόσον είναι 52 θα την παίρνουν για τρία χρόνια, θα τη χάνουν και μετά θα επαναχορηγείται στα 67. Αν είναι κάτω από 52 θα την εισπράττουν για τρία χρόνια, εκτός αν είναι μητέρες ανηλίκων οπότε θα τη λαμβάνουν μέχρι να ενηλικιωθεί το παιδί ή μέχρι να αποφοιτήσει (24 ετών).
16. Περικοπή κατά 60% στις συντάξεις όσων συνεχίζουν να εργάζονται.
17. Μειώσεις σε όσους συνταξιοδοτούνται πρόωρα.
18. Περικοπές από 15%-20% στα εφάπαξ .
19. Δραματική μείωση των νέων αναπηρικών συντάξεων (από Μάιο 2016).
20. Αύξηση της εισφοράς σε όλες τις κύριες συντάξεις υπέρ της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (ΕΟΠΥΥ) από το 4% σε 6%. Το μέτρο αυτό οδήγησε σε αντίστοιχη έμμεση μείωση στις καθαρές αποδοχές 2,6 εκατομμυρίων συνταξιούχων από κύριες συντάξεις (θεσπίστηκε μέσα Ιουλίου 2015).
21. Εισφορά 6% σε όλες τις επικουρικές συντάξεις υπέρ της ιατρο-φαρμακευτικής περίθαλψης (ΕΟΠΥΥ). Το μέτρο αυτό οδήγησε αντίστοιχη μείωση στις καθαρές αποδοχές 1,2 εκατομμυρίου συνταξιούχων από επικουρικές συντάξεις (θεσπίστηκε τον Ιούλιο του 2015).
22. Εισφορά 14% επί του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος 650.000 αγροτών (σ.σ. Ασφαλισμένων του τέως ΟΓΑ) για τον κλάδο κύριας σύνταξης.
23. Νέες περικοπές έως 18% για κύριες και επικουρικές καταβαλλόμενες συντάξεις από το 2019.Η νέα, αφορά περισσότερες από 900.000 κύριες συντάξεις που είχαν απονεμηθεί προ του Μαΐου 2016 και είναι υψηλότερες από τις συντάξεις – με τις ίδιες ακριβώς προϋποθέσεις – όπως αυτές προκύπτουν από το νόμο Κατρούγκαλου. Όσον αφορά τις επικουρικές εκτιμάται ότι το μαχαίρι θα θίξει 200.000 συνταξιούχους.

Δημήτρης Κωστάκος